Reizen bij extreme hitte: hoe beschermt men zich?

Een hittegolf trotseren tijdens het reizen vraagt om anticipatie. Dit gaat verder dan op het laatste moment wat zonnecrème in uw koffer stoppen. Van de keuze van de bestemming en de spullen die u meeneemt tot de juiste maatregelen ter plaatse: met een paar voorzorgsmaatregelen voorkomt u dat een kleine hittegolf uw vakantie verpest.

Waarom hitte een reëel risico vormt tijdens een reis

Wie loopt het grootste risico?

Het menselijk lichaam reguleert zijn temperatuur door te zweten, maar dit mechanisme bereikt snel zijn grenzen bij langdurige blootstelling aan hitte, vooral in combinatie met fysieke inspanning of een abrupte klimaatverandering in vergelijking met het land van vertrek.

De meest kwetsbare personen zijn baby’s en jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen, mensen met hart-, vaat en/of ademhalingsaandoeningen, en iedereen die zware inspanningen levert in de volle zon (zoals mensen die intensief sporten).

Cijfers over bijstand bevestigen de trend

Dit risico is reëel. Tijdens bijzonder hete zomers opent Redion meer medische dossiers. De meest voorkomende gevallen hebben betrekking op maag- en darmklachten, uitdroging, hitteberoerte en hartproblemen, soms veroorzaakt door ongewone fysieke inspanning of een plotselinge onderdompeling in koud water, waarbij ouderen en jonge kinderen het meest worden getroffen.

Op vakantie gaan tijdens een hittegolf: kies uw bestemming zorgvuldig

De keuze van de bestemming en de periode van het verblijf blijven de belangrijkste criteria om de blootstelling aan moeilijk te verdragen hittepieken te beperken.

Daarom geven wij volgende tips:

• Raadpleeg de weersvoorspellingen en waarschuwingen voor uw bestemming. Dankzij de lokale weerberichten kunt u al vóór het vertrek een hittepiek anticiperen. Het KMI biedt ook eigen voorspellingen en waarschuwingen voor België, die zowel voor vertrek als bij terugkeer van pas komen. Voor Europa kunt u terecht op de website van Meteoalarm;
• Kies de koelere uren voor het bezoek van bezienswaardigheden en verplaatsingen. De vroege ochtend en de late namiddag zijn tijdens een hittegolf aanzienlijk draaglijker;
• Overweeg een koelere bestemming als u slecht tegen de hitte kunt. De Scandinavische landen, de Benelux of de kustgebieden van Noord-Europa bieden doorgaans een aangenaam alternatief voor de zeer hete zomers in het zuiden van het continent.

Als u al een verblijf hebt geboekt in een regio die door een hittegolf wordt getroffen, blijven deze voorzorgsmaatregelen ter plaatse van kracht: in de volgende paragrafen wordt uitgelegd hoe u zich kunt voorbereiden en hoe u moet reageren.

Wat neemt u mee in uw koffer voor een verblijf bij extreme hitte?

Een koffer die is afgestemd op de hitte beperkt het ongemak aanzienlijk, vooral tijdens de eerste dagen van gewenning. Denk er dus aan om het volgende mee te nemen:

• Lichte en loszittende kleding. Katoen en linnen laten de lucht circuleren en zorgen ervoor dat u zich minder benauwd voelt, in tegenstelling tot synthetische stoffen. Denk er wel aan dat heel dunne stoffen geen bescherming bieden tegen muggenbeten;
• Een hoed/hoofddeksel met brede rand of een pet die de nek beschermt. Deze beschermen het hoofd en de nek tegen directe en langdurige blootstelling aan de zon;
• Een zonnebril van goede kwaliteit. Deze vermindert vermoeidheid van de ogen op zeer zonnige bestemmingen;
• Zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor. Een factor 50 wordt aanbevolen voor een lichte huid of voor kinderen. Vergeet niet om de crème om de twee uur opnieuw aan te brengen. Bekijk onze tips in ons artikel over zonnecrème;
• Comfortabele schoenen die niet te strak zitten. Voeten en enkels hebben de neiging om wat op te zwellen door de hitte: vermijd daarom nieuwe of te strakke schoenen.

Een EHBO-setje speciaal voor warm weer

• Een crème tegen “schuurplekken”. Door het zweten tijdens het wandelen kunnen er irritaties ontstaan aan de binnenkant van de dijen, onder de armen of aan de voeten. Het is belangrijk om deze klachten te kunnen verzachten;
• Een verzachtende aftersuncrème of -melk. Zelfs met een goede bescherming blijft de huid aan het eind van de dag vaak gevoelig en verdient ze een klein verzorgingsritueel;
• Een koeltasje voor uw medicijnen. Dit is een nuttige aanvulling op de voorzorgsmaatregelen die u moet nemen voor warmtegevoelige behandelingen.

Zorg voor verfrissing

• Een thermosfles in plaats van een gewone drinkfles. In een gewone fles wordt het water in minder dan een half uur lauw in de zon, terwijl een thermosfles het langer koel houdt;
• Een “verfrissende” handdoek. Deze microvezelhanddoeken blijven enkele uren koel nadat ze nat zijn gemaakt en uitgewrongen, en zijn overdag handig om rond de nek te dragen;
• Een kleine ventilator of draagbare vernevelaar, aangevuld met een traditionele waaier. Deze nemen vrij weinig ruimte in en zullen u dagelijks goed van pas komen.

Enkele goede “trucjes” (thuis):

• Plaats een fles met diepgevroren water vóór een ventilator: de geventileerde lucht zal veel koeler zijn.
• Wilt u het hoofd koel houden tijdens de siesta? Plaats een kussen in een plastic zak en leg het enige tijd in de diepvries vóór het gebruik…

Goed slapen ondanks de hitte

• Een luchtige pyjama en een dun laken. Deze komen goed van pas als de accommodatie geen airconditioning heeft, om het ongemak ’s nachts te beperken;
• Deze helpen u om te slapen met het raam open of met een luidruchtige ventilator die de hele nacht draait.

Als u met de auto reist, vereist de hitte een specifieke voorbereiding van de auto (airconditioning, banden, temperatuur in het interieur), temeer omdat dit soort pechgevallen deze zomer aanzienlijk zijn toegenomen: bekijk al onze tips in ons artikel over autorijden in de hitte!

Waar u op moet letten voor een reis naar een warm land

Een medische controle vóór vertrek blijft de beste preventie voor mensen die het meest kwetsbaar zijn voor risico’s die gelinkt zijn aan de hitte.

Dit zijn enkele punten om rekening mee te houden:

• Een medische raadpleging vóór vertrek. Dit wordt met name aanbevolen bij hart- en vaatziekten, aandoeningen aan de luchtwegen of voor ouderen;
• Een reisapotheek die afgestemd is op de hitte. Een rehydratatieoplossing, een thermometer en voldoende van uw gebruikelijke medicijnen horen daar natuurlijk bij;
• Extra aandacht voor warmtegevoelige medicijnen. Sommige medicijnen zijn boven een bepaalde temperatuur niet meer houdbaar. We gaan hier dieper op in in ons artikel Op reis met geneesmiddelen;
• Een geldige reisverzekering. Deze dekt medische kosten en regelt, indien nodig, repatriëring vanuit het buitenland.

Reageren bij hitteklachten

Breng de persoon bij onwel worden in de schaduw of op een koele plek, laat hem of haar in kleine slokjes drinken als hij of zij bij bewustzijn is, en houd de ontwikkeling van de symptomen in de gaten.

Een zeer hoge lichaamstemperatuur, een droge huid, beven of verwardheid moeten onmiddellijk alarm slaan: het gaat dan om een zonneslag of hitteslag, een medisch noodgeval waarbij onmiddellijk de hulpdiensten moeten worden gebeld.

Lees ons artikel waarin de specifieke symptomen van zonnebrand, zonneslag en hitteslag worden beschreven, evenals de maatregelen die u bij elk hiervan moet nemen: Zonnesteek en zonneslag: nuttige weetjes.

De juiste reflexen ter plaatse bij extreme hitte

Naast een goede voorbereiding zijn er enkele dagelijkse gewoontes die de risico’s tijdens uw verblijf aanzienlijk beperken.

• Gedurende de dag. Drink regelmatig kleine hoeveelheden water, zonder te wachten tot u dorst hebt, en beperk of vermijd alcohol tijdens de warmste uren;
• Lichte maaltijden. De vertering van een zware maaltijd belast het lichaam extra, dat al op de proef wordt gesteld door de hitte;
• Activiteiten verplaatsen naar de koelere uren. Plan bezoeken en fysieke inspanningen in de ochtend of aan het einde van de dag, en zoek de schaduw op tussen 12.00 en 16.00 uur;
• Extra waakzaamheid voor de meest kwetsbare naasten. Kinderen, ouderen en huisdieren verdragen de hitte minder goed en verdienen bijzondere aandacht;
• Een schuilplaats, schaduw en koel water voor uw huisdieren. Goede ventilatie blijft daarbij onmisbaar, en laat ze bovendien nooit achter in een auto;
• Laat een auto nooit onbeheerd achter met een kind of een huisdier aan boord. Zelfs in de schaduw en al is het maar voor een paar minuten, kan de temperatuur in de auto gevaarlijke hoogten bereiken;
• Ga geleidelijk het water in na blootstelling aan de zon. Een plotselinge thermische schok, ook wel ‘hydrocutie’ genoemd, kan optreden bij een te snelle duik in koud water.

Reisverzekering en een zonnesteek: wat doen in geval van nood in het buitenland?

Neem in eerste instantie contact op met de lokale medische hulpdiensten

Neem bij ernstige hitteklachten tijdens een reis eerst contact op met de lokale medische hulpdiensten. Neem pas contact op met uw reisbijstand nadat u door de lokale hulpdienst bent geholpen.

Houd voor alle andere onvoorziene gebeurtenissen onderweg of op uw bestemming ook de lijst met noodnummers voor in het buitenland bij de hand.

Wat dekt uw reisverzekering?

Een reisverzekering met medische hulp dekt de kosten van een zonneslag net zoals elk ander gezondheidsprobleem dat zich tijdens het verblijf voordoet, en regelt de repatriëring als uw gezondheidstoestand dat vereist.

Gaat u op vakantie naar een warm land? Controleer voordat u vertrekt of uw reisbijstandsdekking goed aansluit bij uw bestemming en de duur van uw verblijf.

FAQ – uw vragen over de hitte tijdens het reizen

Hier vindt u nuttige tips in verband met de “klassieke” reisapotheek.